شاه کلید تصمیم گیری

شاه کلید تصمیم گیری

تصمیم گیری

آیا تا به حال در شرایط سخت تصمیم گیری بوده اید؟ وقتی به یک مهمانی دعوت می شوید، اولین جمله ای که از خانم ها می شنوید چیست؟ “حالا من چی بپوشم”:) البته در مورد آقایان هم پرسیدن این سوال کم و بیش، مشاهده شده است. سوال دیگری که معمولا یکی دو بار در روز توسط خانم خانه پرسیده می شود این است که “به نظرت غذا چی درست کنم؟”. زندگی ما پر از تصمیمات ریز این چنینی و تصمیمات بزرگتر مثل انتخاب همسر و یا استخدام کارمند است.

تحقیقی روی قاضی ها در آمریکا انجام شد و نتایج آن نشان داد که احکامی که در ساعات اولیه کار صادر می شود بسیار شجاعانه تر از احکامی هستند که در ساعات پایانی روز صادر می شوند. این تحقیق و نمونه های مشابه آن ثابت کردند که گرفتن تصمیم انرژی بسیار زیادی از انسان می گیرد. حتی تصمیمات کوچک هم به همین شکل هستند. به همین دلیل است که انسان های موفق تلاش می کنند تا تصمیمات تکراری را یک بار برای همیشه بگیرند و تا می توانند از گرفتن تصمیم های بی مورد در طول روز اجتناب کنند.

استیو جابز برای اینکه هر روز درگیر انتخاب لباس نباشد و انرژی خود را تلف نکند، فقط یک نوع لباس را برای خود انتخاب کرده و چند دست از آن تهیه کرد. به همین دلیل است که معمولا همه جا او را با یک لباس ثابت می بینیم. مارک زاکربرگ مالک فیس بوک و خیلی از بزرگان دیگر هم به همین شکل رفتار می کنند.

اگر خوب به تصمیماتی که در طول روز می گیرید، فکر کنید، می بینید از صبح که از خواب بیدار می شویم تا شب موقع خوابیدن در حال گرفتن این تصمیمات تکراری هستیم. تصمیماتی مثل انتخاب لباس و غذا و …

البته می توانید با فکر کردن به تصمیماتی که زیاد تکرار می شوند و قانون تعیین کردن برای خودتان، از اتلاف انرژی خود جلوگیری کرده و سطح انرژی خود را بالاتر نگه دارید. برای مثال من به عنوان نوشیدنی همراه با غذا، دوغ را انتخاب کرده ام و هیچوقت خودم را درگیر تصمیم گیری برای انتخاب از بین نوشیدنی های مختلف نمی کنم.

 

 جدول T

یکی از بهترین ابزارهای تصمیم گیری جدول T است. حتماً بخاطر دارید، در دبستان یک نفر به عنوان مبسر داشتیم و زمانیکه معلم بیرون میرفت یا تا زمانیکه معلم وارد کلاس شود وظیفه ای که مبسر داشت این بود که تخته را به دو قسمت تقسیم می کرد و در یک ستون اسم خوبها و در ستون دیگر اسم بدهای کلاس نوشته می شد.

وقتی دنبال انتخاب یک روش حل مسئله از بین روش های مختلف هستیم و یا در موضوعی نیاز به تصمیم گیری هستیم، جدول T معجزه می کند. مثلا وقتی برای انتخاب یک روش تبلیغاتی، بین ایمیل مارکتینگ و تبلیغات در اینستاگرام نیاز به انتخاب داریم و باید تصمیم گیری کنیم. برای هر روش یک جدول T کشیده و مزایا را درسمت راست و معایب را در سمت چپ می نویسیم. البته اینجا باید به هر آیتم یک وزن هم بدهیم. چون اهمیت هر کدام برای ما متفاوت است.

بعد از اینکه خوب به مزایا و معایب و محدودیت های هر روش فکر کردیم و با توجه به اهمیت هر کدام به آنها وزن دادیم، باید وزن هر ستون را جمع کرده و با هم مقایسه کنیم. هر روش که وزن مزایای ان بیشتر از معایبش بود می تواند انتخاب ما باشد.

ارزش های خودمان یا ارزش های دیگران

هنگام نوشتن مزایا و معایب در جدول T، باید به این نکته دقت کنیم که این نکته از ارزش های شخصی خودمان است یا تحت تاثیر دیگران و اطرافیان آن را به عنوان مزیت و یا عیب می بینیم. چون معمولا ما تحت تاثیر محیط و اطرافیان ارزش های خودمان را با ارزش های آنها قاطی می کنیم و مدام باید از خودمان این سوال را بپرسیم که آیا واقعا این موضوع برای من ارزش دارد یا نه.

چرا حتما باید مکتوب باشد؟

یکی از مهمترین نکات در تصمیم گیری مکتوب بودن فرایند است. دلیل آن هم این است که مغز انسان همیشه به آخرین اطلاعات اهمیت بیشتری می دهد. اگر برای رفتن به سفر، حسابی تحقیق کنید و پس از بررسی تمام جوانب مقصدتان را انتخاب کنید و روز قبل از سفر، کسی به شما بگوید که تازه آنجا بوده و اصلا خوب نبوده، احتمالا از انتخاب خود پشیمان می شوید. به همین دلیل باید تمام مراحل تصمیم گیری مکتوب باشد تا گرفتار این ویژگی مغز نشویم و بتوانیم تصمیمات بهتری با توجه به تمام جوانب بگیریم.

البته خیلی ها از نوشتن در فرایند تصمیم گیری فرار می کنند، به همان دلیل که خیلی ها از قرارداد نوشتن فرار می کنند. چون زحمت دارد و باید مسئولیت آن را بپذیریم.

بدترین حالت و بهترین حالت

یکی دیگر از تکنیک هایی که در تصمیم گیری کمک زیادی به ما میکند، دیدن بهترین حالت و بدترین حالت ممکن است. برای مثال وقتی می خواهید کسب و کار جدیدی راه اندازی کنید و نیاز است که شغل قبلی خود را رها کنید، حتما به بهترین و بدترین حالت ممکن فکر کنید. در بدترین حالت شما شغل خود را از دست داده اید و کسب و کار جدید شما هم به اندازه ای که فکر می کردید درآمد ندارد. تا چه زمانی می توانید این وضعیت را تحمل کنید؟ آیا به کسب و کار جدید خود اینقدر علاقه دارید که بتوانید چالش های کارآفرینی را به خاطر آن تحمل کنید؟

البته فکر کردن به بدترین حالت فقط برای آگاه شدن و کمک به تصمیم گیری است و نباید در این حالت باقی ماند و از اقدام کردن منصرف شد و ضمنا باید در کنار دیدن بهترین حالت باشد.

خب، آخرش چی؟

خیلی وقت ها اگر به عاقبت تصمیمات خود فکر کنیم، شاید تصمیمات بهتری بگیریم. مثلا وقتی از برخورد کسی عصبانی هستید و می خواهید جواب دندان شکنی به او بدهید. اگر چند لحظه تامل کنید و این سوال را از خود بپرسید که “آخرش که چی؟”، شاید اصلا جوابی به او ندهید.

شش کلاه تفکر

آقای ادوارد دوبونو در کتاب “شش کلاه تفکر” روش جالبی برای تفکر و تصمیم گیری ارائه میدهد. این روش را می توان به صورت گروهی و انفرادی انجام داد. در این روش خلاقانه، از شش کلاه با رنگ های مختلف برای تفکر و نگاه کردن به موضوع از زوایای مختلف استفاده می شود.

کلاه سفید: ارائه اطلاعات، حقایق، آمار و ارقام

کلاه قرمز: بیان احساسات و عواطف

کلاه سیاه: دیدن تهدیدها و نکات منفی و بیان انتقاد به شکل منطقی

کلاه زرد: توجه به جنبه های مثبت و حالت ایده آل با خوشبینی

کلاه سبز: تفکر خلاق و توسعه و یافتن راه های نو

کلاه آبی : جهت دهی به تفکر و مدیریت سایر کلاه ها

با استفاده از این روش می توانید به تنهایی و یا با کمک دوستان خود از زوایای مختلف به موضوع بنگرید و با در نظر گرفتن تمام جوانب، بهترین تصمیم ممکن را بگیرید. سعی کنید از قدرت گفتگو با آدم های مثبت استفاده کنید. این کار به شفاف شدن موضوع و ذهن شما کمک می کند. قسمت های پنهان موضوع را آشکار کرده و به دیگران هم کمک می کند. خواندن این کتاب و تمرین عملی آن را به شدت به شما توصیه می کنم.

من میثم عظیمی هستم. مشاور و مدرس در زمینه راه اندازی و رشد کسب و کار. باعث افتخارم است که تجربیاتم را در اختیار شما قرار دهم.

رفتن به اینستاگرام

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *